Prava profesionalnih vojnih lica

OSTVARIVANJE I KORIŠĆENJE PRAVA IZ PENZIJSKOG I INVALIDSKOG OSIGURANJA PROFESIONALNIH VOJNIH LICA 

prema propisima o Vojsci Srbije (primena čl. 21, 30a, 42, 43, 71 i 79 Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju i čl. 82 i 83 Zakona o izmenama i dopunama Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju)

Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju („Službeni glasnik RS”, broj 101/10 – u daljem tekstu: Zakon o izmenama i dopunama) izmenjene su i dopunjene odredbe Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju („Službeni glasnik RS”, br. 34/03, 64/04 - US, 84/04 – dr. zakon, 85/05, 101/05 – dr. zakon, 63/06 – US, 5/09 i 107/09 – u daljem tekstu: Zakon), kojima je utvrđen krug osiguranika zaposlenih i regulisano podnošenje prijava podataka za matičnu evidenciju o osiguranicima, kao i sticanje i ostvarivanje prava na penziju određenih kategorija osiguranika pod posebnim uslovima. Zakon o izmenama i dopunama primenjuje se od 1. januara 2011. godine, osim odredaba koje se odnose na profesionalna vojna lica prema propisima o Vojsci Srbije, koje se primenjuju počev od 1. januara 2012. godine. 

U cilju primene navedenih odredaba Zakona sačinjena je Instrukcija o sticanju i ostvarivanju prava na penziju određenih kategorija osiguranika (primena čl. 42, 43 i 79 Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju), 02 broj 181-1573/11 od 1. marta 2011. godine, sa kojom se saglasilo Ministarstvo rada i socijalne politike dopisom broj 011-00-00112/2011-07 od 16. februara 2011. godine. Takođe je, dopisom broj 011-00-00987/2011-07 od 28. decembra 2011. godine, Ministarstvo rada i socijalne politike dostavilo mišljenje o primeni pojedinih odredaba Zakona i međunarodnih ugovora o socijalnom osiguranju na profesionalna vojna lica, počev od 1. januara 2012. godine. 

Imajući u vidu navedene izmene i dopune Zakona i odredbe zaključenih međunarodnih ugovora o socijalnom osiguranju, kojima je predviđena njihova primena i na sve izmene i dopune pravnih propisa država ugovornica, međunarodni ugovori o socijalnom osiguranju se primenjuju i prilikom odlučivanja po zahtevima za ostvarivanje prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja profesionalnih vojnih lica, odnosno članova porodice u slučaju njihove smrti podnetim od 1. januara 2012. godine. 

S obzirom na specifičnosti penzijskog i invalidskog osiguranja vojnih osiguranika, nema osnova za primenu odredaba sporazuma kojima je predviđen preračun penzije, odnosno neće se vršiti ponovno određivanje penzije ostvarene od datuma utvrđenog svakim pojedinim sporazumom o socijalnom osiguranju zaključenim sa republikama bivše SFRJ, do dana njegovog stupanja na snagu, uz uračunavanje penzijskog staža navršenog na području druge države ugovornice. 

Staž osiguranja profesionalnih vojnih lica navršen od 1. januara 1973. godine na teritoriji država ugovornica priznaje se u skladu sa odredbama sporazuma o socijalnom osiguranju zaključenim sa republikama bivše SFRJ. S obzirom na to da je sporazumima regulisano pitanje priznavanja staža osiguranja profesionalnih vojnih lica navršenog do datuma utvrđenog svakim pojedinim sporazumom, u slučaju da je profesionalno vojno lice nakon tog datuma u određenom periodu bilo u službi na teritoriji Republike Srbije, a da po osnovu tog staža nije ostvarilo pravo na penziju, potrebno je odlučiti po zahtevu za ostvarivanje prava na penziju po opštim propisima i primenom sporazuma o socijalnom osiguranju. 

1. Profesionalna vojna lica prema propisima o Vojsci Srbije 

Članom 1 Zakona o izmenama i dopunama izvršena je dopuna člana 11 Zakona tačkom 2a, kojom su u kategoriju osiguranika zaposlenih svrstana profesionalna vojna lica prema propisima o Vojsci Srbije. 

Profesionalna vojna lica, prema članu 9 Zakona o Vojsci Srbije („Službeni glasnik RS”, br. 116/07 i 88/09– u daljem tekstu: Zakon o VS), jesu:
  1. oficir (lice visokog obrazovanja, osposobljeno za obavljanje vojnih dužnosti, koje je u radnom odnosu na neodređeno vreme, odnosno na određeno vreme);
  2. podoficir (lice najmanje srednjeg obrazovanja, osposobljeno za obavljanje vojnih dužnosti, koje je u radnom odnosu na neodređeno vreme, odnosno na određeno vreme);
  3. profesionalni vojnik (lice koje ima najmanje osnovno obrazovanje, koje je odslužilo vojni rok pod oružjem ili je na drugi način vojno obučeno i koje je u radnom odnosu na određeno vreme radi obavljanja vojnih dužnosti).
Činovi vojnih lica, utvrđeni članom 22, stav 1 Zakona o VS, jesu:
  1. za profesionalnog vojnika – razvodnik, desetar i mlađi vodnik;
  2. za podoficira – vodnik, stariji vodnik, stariji vodnik prve klase, zastavnik i zastavnik prve klase;
  3. za oficira – u svim rodovima i službama: potporučnik, poručnik, kapetan, major, potpukovnik, pukovnik, brigadni general, general-major, general-potpukovnik i general.
2. Određene kategorije osiguranika

Članom 20 Zakona o izmenama i dopunama izmenjen je član 42 Zakona, na taj način što je proširen krug osiguranika – zaposlenih koji mogu pod posebnim uslovima ostvariti pravo na penziju. 

Uključivanjem profesionalnih vojnih lica sve kategorije osiguranika koje mogu da ostvare pravo na penziju pod posebnim uslovima su, počev 1. januara 2012. godine, obuhvaćene Zakonom.

Osiguranici koji mogu da ostvare pravo na penziju pod posebnim uslovima su:
  1. policijski službenici – uniformisana ovlašćena službena lica i policijski službenici koji rade na posebno složenim, specifičnim, odnosno operativnim poslovima;
  2. zaposleni u Ministarstvu spoljnih poslova;
  3. pripadnici Bezbednosno-informativne agencije, pripadnici Vojnobezbednosne agencije i Vojnoobaveštajne agencije;
  4. zaposleni u Upravi za izvršenjekrivičnih sankcija;
  5. ovlašćena službena lica Poreske policije u smislu propisa o poreskoj administraciji;
  6. profesionalna vojna lica prema propisima o Vojsci Srbije i
  7. ostali policijski službenici.
Navedene kategorije osiguranika – zaposlenih mogu pod posebnim uslovima ostvariti pravo na penziju isključivo ako rade na poslovima na kojima se staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem. 

U skladu sa članom 55 Zakona (koji je izmenjen i dopunjen članom 23 Zakona o izmenama i dopunama), zaposlenom u Ministarstvu unutrašnjih poslova, pripadniku Bezbednosno-informativneagencije, pripadniku Vojnobezbednosne agencije i Vojnoobaveštajne agencije, zaposlenom u Ministarstvu spoljnihposlova koji radi na određenim poslovima pod posebnim uslovima, profesionalnom vojnom licu prema propisima o Vojsci Srbije, zaposlenom u Upravi za izvršenjekrivičnih sankcija, ovlašćenom službenom licu Poreske policije, u smislu propisa o poreskoj administraciji, svakih 12 meseci efektivno provedenih na tim poslovima računa se najviše kao 16 meseci staža osiguranja,u zavisnosti od težine ovih poslova, pod uslovom da su, u skladu sa članom 54 Zakona, na tim poslovima efektivno proveli ukupno najmanje 10 godina, odnosno ukupno najmanje pet godina, ako je utvrđena invalidnost. 

Izmenama člana 55 Zakona je, pored postojećeg uvećanja staža po koeficijentu koji iznosi najviše 12/16, predviđeno, kao novina, da izuzetno, nadležni ministar, sporazumno sa ministrom nadležnim za poslove penzijskog i invalidskog osiguranja, utvrđuje radna mesta i poslove na kojima se zaposlenom u Ministarstvu unutrašnjih poslova, civilnom licu na službi u Vojsci Srbije i profesionalnom vojnom licu prema propisima o Vojsci Srbije, svakih 12 meseci efektivno provedenih na tim poslovima računa kao 18 meseci staža osiguranja. Članom 75 Zakona o izmenama i dopunama propisano je da će se akti kojima se utvrđuju ova radna mesta i poslovi doneti najkasnije u roku od 30 dana od dana stupanja na snagu Zakona o izmenama i dopunama. 

Na osnovu člana 55, stav 3 i člana 56, stav 1 Zakona, ministar odbrane i ministar rada i socijalne politike sporazumno su doneli Pravilniko radnim mestima, odnosno poslovima na kojima se profesionalnim vojnim licima, civilnim licima na službi u Vojsci Srbije i pripadnicima Vojnobezbednosne agencije i Vojnoobaveštajne agencije staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem („Službeni glasnik RS”, broj 86/11), koji se primenjuje od 1. januara 2012. godine. 

3. Sticanje prava na penziju pod posebnim uslovima 

1) Starosna penzija

a) Zakonom o izmenama i dopunama pooštreni su uslovi za sticanje prava na penziju pod posebnim uslovima propisani članom 43 Zakona, postupnim podizanjem starosne granice (sa 53 na 55 godina života), staža osiguranja (sa 20 na 25 godina) i vremena efektivno provedenog na radnim mestimana kojima se staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem (sa 10 na 15 godina).  

Osiguranik iz člana 42, tač. 1) do 6) Zakona stiče pravo na starosnu penziju pod sledećim kumulativno propisanim uslovima:
  • da mu je prestalo zaposlenje s pravom na penziju pre ispunjenja opštih uslova za sticanje prava na starosnu penziju propisanih članom 19 Zakona;
  • da je navršio najmanje 55 godina života;
  • da je navršio 25 godina staža osiguranja, od čega najmanje 15godina efektivno provedenih na radnim mestima na kojima se staž osiguranja računa sa uvećanim trajanjem, u organu iz člana 42 Zakona. Propisani uslovi u pogledu navršenog staža osiguranja cene se tako što se uzima u obzir, odnosno sabira staž osiguranja navršen u bilo kojem organu iz člana 42 Zakona, što je od posebnog značaja za osiguranike koji su menjali poslodavce – organe u kojima su radili i
  • da je u momentu ostvarivanja prava,ovlašćeno lice,odnosno zaposleni iz člana 42 Zakona.
Navedeni uslovi za sticanje prava na starosnu penziju primenjivaće se tek od 2022. godine, s obzirom na to da je članom 73, stav 1 Zakona o izmenama i dopunama propisano njihovo postepeno pooštravanje, počev od 2011. godine, i to: 

GODINA GODINE ŽIVOTA STAŽ OSIGURANjA EFEKTIVNO PROVEDENO VREME NA RADNIM MESTIMA NA KOJIMA SE STAŽ UVEĆAVA
2011. 53 godine 2 meseca 20 godina 4 meseca 10 godina 4 meseca
2012. 53 godine 4 meseca 20 godina 8 meseci 10 godina 8 meseci
2013. 53 godine 6 meseci 21 godina 11 godina
2014. 53 godine 8 meseci 21 godina 4 meseca 11 godina 4 meseca
2015. 53 godine 10 meseci 21 godina 8 meseci 11 godina 8 meseci
2016. 54 godine 22 godine 12 godina
2017. 54 godine 2 meseca 22 godine 6 meseci 12 godina 6 meseci
2018. 54 godine 4 meseca 23 godine 13 godina
2019. 54 godine 6 meseci 23 godine 6 meseci 13 godina 6 meseci
2020. 54 godine 8 meseci 24 godine 14 godina
2021. 54 godine 10 meseci 24 godine 6 meseci 14 godina 6 meseci
2022. 55 godina 25 godina 15 godina
 
b) Istovremeno su za profesionalna vojna lica, policijske službenike – pripadnike specijalnih jedinica policije, Bezbednosno-informativne agencije, Vojnobezbednosne agencije i Vojnoobaveštajne agencije, kao i ostale policijske službenike, propisani novi posebni uslovi pod kojima mogu ostvariti pravo na starosnu penziju.

Naime, članom 43, st. 4 i 5 Zakona propisano je da, izuzetno, pojedini osiguranici iz člana 42 Zakona pravo na starosnu penziju stiču i pod sledećim uslovima:
  1. podoficir i oficir do čina pukovnika – kada navrši 40 godina penzijskog staža i najmanje 53 godine života;
  2. oficir čina pukovnika – kad navrši 40 godina penzijskog staža i najmanje 54 godine života;
  3. policijski službenici – pripadnici specijalnih jedinica policije, pripadnici Bezbednosno-informativne agencije, pripadnici Vojnobezbednosne agencije i Vojnoobaveštajne agencije koji rade na posebno složenim, specifičnim, odnosno operativnim poslovima – kad navrše najmanje 53 godine života i 20 godina efektivno provedenih na tim poslovima.
Pri odlučivanju o pravu na penziju svojstvo osiguranika iz člana 42 Zakona utvrđuje se na osnovu rešenja o prestanku radnog odnosa i drugih dokaza o radu na određenim poslovima i periodu tog rada.

v) Izuzetno, kad to zahtevaju potrebe službe koje nastaju usled organizacijsko-mobilizacijskih promena u Vojsci Srbije, profesionalno vojno lice stiče pravo na starosnu penziju pod sledećim kumulativno ispunjenim uslovima:
  • da mu je prestala službas pravom na penziju pre ispunjenja opštih uslova za sticanje prava na starosnu penziju propisanih članom 19 Zakona;
  • da je navršio najmanje 20 godina penzijskog staža, od čega najmanje 10 godina u svojstvu profesionalnog vojnog lica;
  • da je u momentu ostvarivanja prava oficir, odnosno podoficir.
Naime, članom 82, stav 1 Zakona o izmenama i dopunama predviđeno je da 31. decembra 2011. godine prestaju da važe odredbe Zakona o Vojsci Jugoslavije („Službeni list SRJ”, br. 43/94, 28/96, 44/99,3/02 i 37/02 i „Službeni list SCG”, br. 7/05 i 44/05) u delu koji se odnosi na penzijsko i invalidsko osiguranje vojnih osiguranika, kao i odredbe člana 192, st. 2, 3 i 4 Zakona o VS, kojima je propisan način određivanja tzv. administrativne penzije.

Članom 192, stav 1 Zakona o VS propisano je da oficiru, odnosno podoficiru služba prestaje sa pravom na penziju i pre ispunjenja opštih uslova za sticanje starosne penzije ako je navršio najmanje 20 godina penzijskog staža, od čega najmanje 10 godina u svojstvu profesionalnog vojnog lica, ako to zahtevaju potrebe službe koje nastaju usled organizacijsko-mobilizacijskih promena u Vojsci Srbije na osnovu ovog zakona.

Odredba člana 192, stav 1 Zakona o VS, kojom su propisani uslovi za sticanje prava na tzv. administrativnu penziju će se, prema članu 82, stav 2 Zakona o izmenama i dopunama, i dalje primenjivati i prestaje da važi sa 31. decembrom 2014. godine.

Vojni penzioneri korisnici starosne penzije mogu ponovo ući u osiguranje bez ograničenja. Korisnici starosnih penzija, koji su u radnom odnosu proveli više od 12 meseci posle penzionisanja, mogu podneti zahtev za određivanje novog iznosa penzije. 

2) Invalidska penzija

Članom 21 Zakona propisano je da invalidnost postoji kad kod osiguranika nastane potpuni gubitak radne sposobnosti, odnosno kad kod profesionalnog vojnog lica nastane potpuni gubitak sposobnosti za profesionalnu vojnu službu zbog promena u zdravstvenom stanju prouzrokovanih povredom na radu, profesionalnom bolešću, povredom van rada ili bolešću, koje se ne mogu otkloniti lečenjem ili medicinskom rehabilitacijom. 

U skladu sa navedenom odredbom Zakona, izvršene se izmene i dopune Pravilnika o obrazovanju i načinu rada organa veštačenja Republičkog fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje („Službeni glasnik RS”, br. 59/08, 75/08 – ispravka i 24/11 – u daljem tekstu: Pravilnik), a Obrazac 1 – Predlog za utvrđivanje invalidnosti je zamenjen novim. 

Odgovarajući članovi Pravilnika i tačka 4 Obrasca 1 su dopunjeni na taj način što je pored radne sposobnosti dodata sposobnost za profesionalnu vojnu službu. 

Veštačenje sposobnosti za profesionalnu vojnu službu vrši organ veštačenja Republičkog fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje, s tim što je, zbog specifičnosti profesionalne vojne službe, izmenama i dopunama Pravilnika predviđeno sledeće:
  • za profesionalna vojna lica, prema članu 14, stav 3 Pravilnika, predlog za utvrđivanje invalidnosti na Obrascu 1 daje predsednik Više vojnolekarske komisije. U novom Obrascu 1 je pored izabranog lekara alternativno dodat predsednik Više vojnolekarske komisije, koji se, za profesionalna vojna lica, smatra izabranim lekarom u smislu člana 94, stav 2 Zakona;
  • organ veštačenja, odnosno organ kontrole, shodno članu 5, stav 2 Pravilnika, prilikom veštačenja invalidnosti kod profesionalnih vojnih lica primenjuje akt ministra nadležnog za poslove odbrane kojim su utvrđeni uzroci invalidnosti;
  • za veštačenje medicinskih činjenica čiji je uzrok profesionalna bolest, pored medicinske dokumentacije, za profesionalna vojna lica se, prema članu 20 Pravilnika, prilaže i ekspertiza Instituta za medicinu rada Vojnomedicinske akademije, izrađena u skladu sa aktom o utvrđivanju profesionalnih bolesti;
  • u slučaju kada se utvrdi postojanje potpunog gubitka sposobnosti za profesionalnu vojnu službu, ne određuje se kontrolni pregled korisnika prava, jer je, u skladu sa članom 96, stav 2 Zakona, dopunom člana 35, stav 2 Pravilnika pod tačkom 20, predviđeno da se obavezan kontrolni pregled ne određuje u slučaju kada je bolest utvrđena aktom ministra nadležnog za poslove odbrane kojim su utvrđeni uzroci invalidnosti;
  • organ veštačenja u drugostepenom postupku ostvarivanja prava, shodno članu 39, stav 1 Pravilnika, veštači na osnovu medicinske dokumentacije korišćene u prvostepenom postupku ostvarivanja prava, kao i medicinske dokumentacije dostavljene u drugostepenom postupku ostvarivanja prava, a za profesionalna vojna lica po pribavljenom mišljenju Glavne vojnolekarske komisije.
Pravnosnažno rešenje kojim je, u smislu člana 93, stav 1 Zakona, utvrđen potpuni gubitak sposobnosti za profesionalnu vojnu službu, dostavlja se poslodavcu – Ministarstvu odbrane.

Pravo na invalidsku penziju utvrđuje se od prvog narednog dana po prestanku osiguranja, ukoliko je osiguranje prestalo posle datuma utvrđene invalidnosti. Sa istim datumom se određuje isplata invalidske penzije nezavisno od toga kada je pravnosnažno rešenje o utvrđenoj invalidnosti dostavljeno poslodavcu imajući u vidu da je članom 110, stav 1, tačka 2) Zakona o VS propisano da oficiru, odnosno podoficiru prestaje služba u Vojsci Srbije ako se na osnovu konačne ocene i mišljenja nadležnog organa zdravstvene službe utvrdi da je trajno nesposoban za službu u Vojsci Srbije.

Vojni penzioneri korisnici invalidskih penzija mogu ponovo ući u osiguranje bez ograničenja. 

Korisnik invalidske penzije ostvarene po osnovu potpunog gubitka sposobnosti za profesionalnu vojnu službu, ne može, zbog zaposlenja, odnosno obavljanja samostalne ili poljoprivredne delatnosti, biti, shodno članu 96, stav 1 Zakona, pozvan na ponovni pregled radi utvrđivanja promena u stanju invalidnosti, odnosno ne može mu se obustaviti isplata invalidske penzije. 

3) Porodična penzija

Članom 15 Zakona o izmenama i dopunama dodat je član 30a, kojim je propisano da bračni drug profesionalnog vojnog lica prema propisima o Vojsci Srbije koje je poginulo za vreme dejstava, pravo na porodičnu penziju stiče bez obzira na propisane godine života, pod uslovom da nije ponovo sklopio brak, odnosno, ako ima decu, da su deca završila školovanje.

Porodična penzija se, shodno članu 71, stav 3 Zakona, određuje u iznosu od 100% penzije koja bi osiguraniku pripadala u času smrti. Određivanje porodične penzije u iznosu od 100% penzije koja bi osiguraniku pripadala u času smrti se vrši i u slučaju kada su, pored bračnog druga, i deca korisnici porodične penzije. Naime, u tom slučaju se određuje jedna porodična penzija, koja iznosi 100% penzije umrlog osiguranika. Sve dok je bračni drug korisnik porodične penzije, ne menja se procenat u kome je ona određena od penzije umrlog osiguranika, odnosno i po prestanku prava na porodičnu penziju deci, bračni drug zadržava pravo na porodičnu penziju određenu u tom iznosu. 

Kako je, u slučaju pogibije profesionalnog vojnog lica za vreme dejstava, uslov za ostvarivanje prava na porodičnu penziju da bračni drug nije ponovo sklopio brak, i korišćenje porodične penzije, ostvarene u skladu sa članom 30a Zakona, uslovljeno je činjenicom nesklapanja braka. Pravo na porodičnu penziju bračnog druga, ostvarenu u skladu sa članom 30a Zakona, prestaje ponovnim sklapanjem braka, s tim što mu pripada pravo na porodičnu penziju u visini od 70% (ako je jedini korisnik porodične penzije), ako ispunjava uslove za njeno ostvarivanje po opštim propisima, pri čemu uslove treba ceniti i sa danom prestanka prava na porodičnu penziju ostvarenu u skladu sa članom 30a Zakona. U slučaju da u momentu prestanka prava na tu porodičnu penziju nema navršene propisane godine života, ali ima navršenih 45 godina života, može podneti zahtev za ostvarivanje prava na porodičnu penziju kad navrši potrebne godine života. Potrebno je u rešenju kojim se priznaje pravo na porodičnu penziju u skladu sa članom 30a Zakona navesti da će pravo ostvareno po tom osnovu prestati u slučaju ponovnog sklapanja braka, odnosno da se pravo na porodičnu penziju može ostvariti po opštim propisima.

Korisnik porodične penzije može ući u osiguranje samo ako  je mesečna ugovorena naknada niža od polovine iznosa najniže osnovice u osiguranju zaposlenih, važeće u momentu uplate doprinosa.

4. Utvrđivanje visine prava na penziju 

1) Članom 31 Zakona o izmenama i dopunama izmenjen je i dopunjen član 79 Zakona, kojim je predviđen način utvrđivanja starosne, odnosno invalidske penzije za osiguranike koji to pravo ostvaruju pod posebnim uslovima. 

Starosna, odnosno invalidska penzija se određuje u skladu sa odredbama člana 61 Zakona, a lični bodovi utvrđuju se na način predviđen čl. 62 do 70 Zakona, s tim što se, izuzetno od člana 63, stav 1, člana 64, st. 2 i 3 i člana 65 Zakona, za izračunavanje godišnjeg ličnog koeficijenta ne uzima period od 1. januara 1970. godine, već period od 1. januara 1996. godine. 

Članom 64 Zakona o izmenama i dopunama predviđena je dopuna člana 238 Zakona, u smislu da se za ove osiguranike podaci o penzijskom stažu navršenom do 31. decembra 1995. godine, kao i podaci o promenama tih podataka, unose u matičnu evidenciju o osiguranicima, na osnovu prijave podataka o penzijskom stažu. 

To praktično znači da će se izračunavanje godišnjeg ličnog koeficijenta vršiti isključivo na osnovu zarada, osnovica osiguranja, kao i ugovorenih naknada ostvarenih od 1. januara 1996. godine, odnosno da se neće uzimati u obzir zarade, naknade zarada odnosno osnovice osiguranja od 1. januara 1970. godine, što predstavlja značajnu novinu u odnosu na rešenja sadržana u ranijim zakonima, kojima je regulisano sticanje i ostvarivanje prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja pojedinih kategorija osiguranika pod posebnim uslovima. Penzija je uvek obračunavana i po „opštim” i po „posebnim” propisima, jer je zakonom bilo propisano da se penzija obračunava po posebnim propisima ako je to za osiguranika povoljnije, pri čemu se povoljnost obračuna cenila po službenoj dužnosti. 

Iznos penzije utvrđen na ovaj način seuvećavaza 20% i predstavlja ukupan iznos penzije za ovu kategoriju osiguranika. 

Iznos penzije obračunat na način propisan članom 79 Zakona ne može biti veći od iznosa utvrđenog u članu 78 ovog Zakona, koji je izmenjen članom 30 Zakona o izmenama i dopunama, na taj način što je propisano da se najviši iznos penzije određuje tako što lični koeficijent ne može iznositi više od 3,8 (umesto dosadašnjih 4). 

Napominje se da osiguranik koji u trenutku ostvarivanja prava na starosnu, odnosno invalidsku penziju nema svojstvo osiguranika iz člana 42 Zakona, a koji je to svojstvo imao u toku radnog veka stiče i ostvaruje pravo na penziju po opštim propisima.  

2) Članom 83 Zakona o izmenama i dopunama propisano je da će se član 257 Zakona primenjivati i na korisnike koji su penzije ostvarili prema propisima koji su se primenjivali na profesionalna vojna lica zaključno sa 31. decembrom 2011. godine. 

Korisnik starosne penzije, ostvarene po vojnim propisima do 31. decembra 2011. godine, koji je po osnovu zaposlenja na teritoriji Republike, odnosno obavljanja samostalne delatnosti po osnovu koje je bio obavezno osiguran na teritoriji Republike bio u osiguranju najmanje godinu dana, ima pravo po prestanku zaposlenja, odnosno obavljanja samostalne delatnosti na ponovno određivanje penzije, koje se vrši na način propisan članom 257 Zakona. Napominje se da nije od značaja da li je korisnik penzije ostvarene po vojnim propisima imao prekid u osiguranju, odnosno pravo na ponovno određivanje penzije ima i korisnik koji je narednog dana od dana prestanka osiguranja po osnovu vršenja profesionalne vojne službe bio osiguran po osnovu zaposlenja, odnosno obavljanja samostalne delatnosti.